Strona główna / Czas pracy kierowcy / Czy kierowca może przekroczyć ...  
Czas pracy kierowcy

Czy kierowca może przekroczyć czas pracy?

[2007-11-05]
Wszyscy kierowcy wiedzą, że wolno im w pewnych przypadkach wydłużyć czas jazdy. Ale czy mogą przekroczyć przewidziany w przepisach czas pracy?

Możliwość wydłużenia czasu pracy kierowcy w poszczególnych dniach nie jest uregulowana w przepisach wprost, tak jak możliwość wydłużenia czasu prowadzenia pojazdu z 9 do 10 godzin 2 razy w tygodniu.
Żeby rozstrzygnąć, czy i o ile wolno to zrobić, trzeba wziąć pod uwagę przepisy o odpoczynku dobowym, a także o normach czasu pracy.

O ile można wydłużyć czas pracy kierowcy?
Kierowcę obowiązuje 8-godzinna norma dobowa czasu pracy i przeciętnie 40-godzinna norma tygodniowa (art. 11 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców). Norma tygodniowa ma jednak charakter przeciętny i jest rozliczana w skali okresu rozliczeniowego, który w przypadku kierowców może wynosić maksymalnie 4 miesiące.

Oznacza to więc, że w niektórych tygodniach kierowca może pracować dłużej niż 40 godzin, jeśli tylko w innych pracuje krócej, a w obowiązującym go okresie rozliczeniowym nie będzie to przeciętnie więcej niż 40 godzin.

Należy jednak pamiętać, że kierowcy nigdy nie wolno tygodniowo pracować dłużej niż 60 godzin, włącznie z nadgodzinami. Praca nadliczbowa jest ponadto ograniczona czasem odpoczynku, który kierowca powinien mieć zapewniony w każdej dobie. Odpoczynek ten zasadniczo wynosi 11 godzin, jednak dla kierowców pojazdów o masie powyżej 3,5 t lub powyżej 9 osób może być skrócony do 9 godzin na dobę, ale nie częściej niż 3 razy w tygodniu.

Przykład
Kierowca miał pracować w danym dniu przez 8 godzin, jednak dodatkowo wykonał zlecenie zamiast chorego kolegi. Pracodawca polecił mu więc pracę w nadgodzinach, ale ta nie może naruszać prawa do odpoczynku, a zatem musi trwać:
- maksymalnie 5 godzin, jeśli kierowca powinien skorzystać z 11-godzinnego odpoczynku dobowego,
- maksymalnie 7 godzin, jeśli może jeszcze w tym tygodniu skorzystać ze skróconego odpoczynku dobowego trwającego 9 godzin.

Kierowcom wolno także pracować w równoważnym systemie czasu pracy. Wówczas ich dobowy czas pracy może wynosić 10 godzin, jeśli są zatrudnieni w transporcie drogowym, lub 12 godzin, gdy wykonują przewozy na potrzeby własne.
W takich przypadkach jednak możliwość wydłużenia ich czasu pracy w poszczególnych dniach będzie mniejsza niż w przedstawionym przykładzie – tam kierowca pracował tylko 8 godzin.

Przepisy ustawy o czasie pracy kierowców nie przewidują więc wyraźnie, o ile godzin można przedłużyć czas pracy kierowcy w danej dobie, ale wielkość ta będzie pochodną dwóch rzeczy:
- czasu pracy przepracowanego w tym dniu,
- długości odpoczynku dziennego, jaki kierowca musi wykorzystać danego dnia.

Ile razy w tygodniu można przedłużyć czas pracy?

Nie ma również przepisu, z którego wynikałoby, ile razy w tygodniu można przedłużyć kierowcy jego czas pracy. To natomiast będzie konsekwencją ograniczenia tygodniowego czasu pracy do 60 godzin.

Przykład 1.
Dwóch kierowców miało zaplanowanych na dany tydzień po 60 godzin pracy – jeden 6 dni pracy po 10 godzin, a drugi 5 dni pracy po 12 godzin. W takim przypadku nie można ich czasu pracy w danym tygodniu w ogóle wydłużyć, nawet w przypadku awarii czy akcji ratowniczej. Polecenie kierowcy pracy powyżej 60 godzin oznaczać będzie bowiem naruszenie przepisów o czasie pracy, co jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny (art. 281 pkt 5 kp).

Przykład 2.
Kierowca miał zaplanowanych w danym tygodniu 5 dni pracy po 8 godzin, a więc w sumie 40 godzin. Oznacza to, że jego czas pracy można maksymalnie przedłużyć o 20 godzin w trakcie całego tygodnia. Pracodawca może mu zatem kazać pracować, przykładowo, podczas czterech dni dodatkowo po 5 godzin albo w każdym z pięciu dni pracy po 4 godziny.

Podstawa prawna
- Artykuł 11 ust. 1, art. 12 ust. 2 oraz art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców.

Łukasz Prasołek, asystent sędziego w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, specjalista z zakresu czasu pracy kierowców, w latach 2004–2006 pracownik Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy zajmujący się zagadnieniami czasu pracy kierowców


Partnerzy

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka
03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9A,
Numer NIP: 526-19-92-256
Numer KRS: 0000098264 - Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Sąd Gospodarczy XIII Wydział Gospodarczy Rejestrowy
Wysokość kapitału zakładowego: 200 000 zł.


Strona używa plików cookies.

Kliknij tutaj, żeby dowiedzieć się jaki jest cel używania cookies oraz jak zmienić ustawienia cookie w przeglądarce.
Korzystając ze strony użytkownik wyraża zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z bieżącymi ustawieniami przeglądarki.